Kategori arşivi: Poetika

Şair Rıfat Ilgaz’ın “Çengelköy’de Temmuzlar” Şiiri Üzerine

BİR “HAZ NESNESİ” OLARAK ŞİİRE KARŞI RIFAT ILGAZ’IN “ÇENGELKÖY’DE TEMMUZLAR” ŞİİRİ (*)

Nihat Ateş
Piyasanın Sanatı

“Gerçekçi şiir”in ve sanatın en önemli ve güçlü yanlarından biri, burjuva sanat anlayışının zaman içinde evrilerek geldiği bugünkü noktada “sanat eserine” bir “haz nesnesi” olarak bakmasına verdiği yanıttır. “Zaman içinde evrilerek” diye vurgulamamdaki kasıt, onun feodalizmden koparak kendini bir sınıf olarak ortaya koymaya başladığı dönemde “sanat eserine” bugünkü gibi bir “haz nesnesi” olarak bakmadığını vurgulamak için. O da sanatı yeni değerlerinin ortaya konmasında ve savunulmasında bir “araç” görmüş, sanata sınıfsal bir işlev yüklemiştir. Elbette eşitlik, özgürlük, kardeşlik idealinin, neye, kime, nasıl eşitlik, özgürlük ve kardeşlik olduğu sorusunu sanat doğası gereği çok geçmeden sormaya ve bu işlevini sorgulamaya başlamıştır. Sanatın bu “tehlikeli” eğiliminin hemen farkına varacak olan burjuvazi onu kendi içine hapsetmenin de “estetik” yollarını bulmakta gecikmeyecektir. Özellikle en önemli aracı “piyasa” olan bir sistemde bunu gerçekleştirmek hiç de zor değildir. Piyasanın sorgulayıcı sanat üzerindeki bozucu etkisi sanatçının kapitalizm içindeki en önemli açmazlarından biri olacak, piyasa ile sanat arasında hep bir “tercih” yapmak zorunda kalacaktır. Her zaman olduğu gibi çoğu sanatçı bu baskıya boyun eğdi. Eğmeyenleri ise “piyasa,” sanatı araçsallaştırmakla suçladı. Oysa kendi araçsallaştırmasının üzerinden çok değil yüzyıl bile geçmemişti.

Devamını okuyun

21 Mart 2010 Dünya Şiir Günü Konuşması

Özdemir İNCE

New York’un Brooklyn Köprüsünde dilenen bir kör dilenci varmış. Köprüden gelip geçenlerden biri adamcağıza günlük gelirinin ne kadar olduğunu sormuş. Dilenci iki dolara zar zor ulaştığını söylemiş. Yabancı bunun üzerine kör dilencinin önünde duran, sakatlığını belirten tabelayı almış, tersini çevirip üzerine bir şeyler yazdıktan sonra dilencinin boyuna asmış ve şöyle demiş: “Tabelaya gelirinizi arttıracak bir şeyler yazdım. Bir hafta sonra uğradığımda sonucu söylersiniz bana.”

Dediği gibi bir hafta sonra gelmiş. Kör dilenci: “Bayım size nasıl teşekkür etsem azdır. Eskiden en fazla beş dolar veriyorlardı. Şimdi günde on-on beş dolar kadar topluyorum. Olağanüstü bir şey. Tabelaya ne yazdınız da bu kadar sadaka vermelerini sağladınız ?” demiş.

“Çok basit, diye yanıtlamış adam, tabelanızda ‘Doğuştan Kör’ yazıyordu, onun yerine ‘Bahar geliyor ama ben göremeyeceğim’ diye yazdım.”

Devamını okuyun

İmge Nedir?

Şiirin Kılıcı: İmge

Kadir Aydemir

Şiir, şairin yaşam tanıklığıdır. O ki, doğanın kutsal müziği eşliğinde, imgeler yaratır. Peki şiirin dayanaklarından biri olan ve gerektiğinde sıradan bir kaldırım taşı ile bir kadının örülü saçlarını birleştirebilen, aklın sınırlarını zorlayan imge nedir?

Devamını okuyun