Efsun Güztoklusu yazdı: “Kendi Küçük Gemisinin Kaptanı: Mark Knopfler”

LOCAL  HERO’ YEREL KAHRAMAN

 Kendi Küçük Gemisinin Kaptanı: Mark Knopfler

 

Efsun Güztoklusu

 

Bu yazının konusu, 27 Nisan 2013’de, Türkiye’ye 5 yıl aradan sonra ikinci kez gelen ve taa Yeni Zelanda’dan Brezilya’ya kadar milyonlarca hayranı için bir gitar kahramanı ve söz ustası olan Mark Knopfler. Onun hakkında yazmak inanın bu bugüne değin yazdığım en zor yazı oldu. Zira Rock müzikle haşır neşir olan herkes 1978-1995 arası 120 milyondan fazla plak satan ve dijital basılıp büyük miktarlarda satış yaparak (meşhur Brothers in Arms albümü) Guinness Rekorlar Kitabı’na giren Dire Straits müzik grubunu ve onun kurucusu, söz yazarı, öncü gitaristi Mark Knopfler’ı birazcık tanır. Ancak Mark Knopfler o denli nevi şahsına münhasır bir kişiliktir ki Dire Straits’i birlikte kurduğu kardeşi David Knopfler’ın bile gruptan ayrılmasına neden olmuştur, onun müzikal prensipleri her şeyden önce gelir. Son derece sessiz ve iddiasız gözüken  bu  müzik ustası iş müzik icraatına gelince kendi kardeşine karşı bile aslan kesilmekte, burcunun tüm özelliklerini sergilemektedir. İngilizcede aslan burcu anlamına gelen Lions  isimli parçası ilk Dire Straits albümünde yer almıştır. Penasız sol eliyle oluşturduğu muazzam gitar tekniği (kimilerine göre gotik bir çalış şekli) bir yana hem Dire Straits grubu dönemindeki şarkılarında hem de solo dönemindeki şarkılarında hayatından çeşitli kesitlere yer verir. Örneğin ilk solo albümünde 3.e şi ile nasıl tanıştığını albüme ismini de veren Golden Heart  isimli şarkıda öğreniriz. Bu demek değildir ki toplumsal sorunlarla hiç ilgilenmez. Müzik kariyerinden önce gazetecilik yaptığı için toplumsal sorunlara karşı duyarlıdır. Örneğin Industrial Disease’de İngiltere’de işçilerin çalışma koşullarını mizahi bir dille yansıtır, Thatcher döneminde polisin işçileri acımasızca dağıttığını anlatan şarkısı ise Iron Hand’dir. Tüketim meraklısı üst gelir gruplarının partilerdeki maskaralıklarını yine mizah dolu sözlerle betimler My Parties. Savaşın anlamsızlığını anlatan Brothers in Arms hem Joan Baez hem de Metallica tarafından  yeniden kendi yorumlarıyla müzik piyasasına sunulmuştur. Gotik gitar tekniğini kullandığı Romeo and Juliet ise Killers grubu tarafından yorumlanmıştır. 

Mark Knopfler çok yetenekli bir gitarist, söz yazarı, grup lideri olmasının yanı sıra müzikte ve yaşamında çok farklı ilgi alanlarına yönelen bir müzik insanıdır. Bafta Film Müziği ödülüne aday olan, yazımızın başlığında sözünü ettiğimiz Local Hero başta olmak üzere birçok filmin müziğine de imza atmıştır. Oscar’a aday olan Wag the Dog ve  Last Exit to Brooklyn gibi filmlerin müzikleri ona aittir. Bob Dylan (2012’deki turnesi onunla birlikteydi) başta olmak üzere Joan Armatrading gibi birçok kişinin albümlerinin prodüktörlüğünü yapmış, Tina Turner’ın müziğe geri dönüş parçası olarak ün salan Private Dancer parçasını da o yazmıştır. Ayrıca Sting’den tutun Bryan Ferry’e, David Gilmore’a, Eric Clapton’a, Chuck Atkins’e, Van Morrison’a kadar birçok ünlü gitarist ve şarkıcı ile Steely Dan, Aztec Camera gibi gruplarla birlikte ortak çalışmalar yapmıştır.

 

Biz yazarken yorulduk ama daha onun solo çalışmalarını anlatmaya başlayamadık bile. Yukarıda da değindiğimiz gibi milyonlar satan bir grubun devasa gemisinden ayrılıp ufak çaplı bir geminin kaptanlığına geçen Mark Knopfler’ın solo çalışmalarının sonuncusu 2012 Eylül’ünde çıkardığı ve turnelere çıkıp Türkiye’ye de uğramasını sağlayan Privateering isimli 9. solo çalışmasıdır.


Türkiye’ye ilk geldiği  2008 yılında Kuruçeşme Arena’da verdiği konserle ilgili Ekşi Sözlük’teki yorumlardan bazılarında çok müthiş bir performans gösterdiği belirtilir. Dire Straits döneminden birkaç şarkıyı çalıp, daha çok o dönemde çıkardığı solo çalışmaya  yer verdiği konserde, Jim Cox ve davulda Ian Thomas ile birlikte diğer elemanlar da kendisine çok güzel eşlik etmiştir. Ekşi Sözlük yorumlarından bazılarında kimi solo çalışmalarının çok folklorik olduğu ve sıktığı gibi görüşler de küçük bir kesim tarafından dile getirilmiştir.

 

Gelelim son konserine, yani Ekim 2012’de başlayıp, Temmuz 2013’de İspanya’da özel bir festivalde sona eren 7. solo albümü Privateering Turnesi kapsamında 27 Nisan’da Ülker Sports Arena’da verdiği İstanbul konserine. Konser öncesi gazetecilerle bir araya gelmedi Knopfler, çünkü geçen sefer kendisine sürekli Dire Straits dönemi sorulmuştu. O, sahnede  kısık sesi ile Birleşik Krallık topraklarında blues’u sentezleyen Amerikalı müzisyen C.C.Cale’dan etkilenen, İskoçya topraklarından esinlenen, Londra’da 1977’lerde hakim müzik türü olan punk  müzik etkisinde kalan ama daha sonraları rock, blues, jazz ve pub rock, progresif rock gibi etkilerle zenginleşen müziği ile  Dire Straits’i yaratan  bir gitar virtüözü, hikaye anlatıcısı, otomobil yarışı meraklısı, Londra’da kurduğu müzik stüdyosunda gerekirse etrafı toplayıp bulaşık yıkayacak kadar mütevazi bir dahidir.


27 NİSAN 2013 TARİHLİ KONSERDEN İZLENİMLER

 

Konsere yine zarif bir hareketle orkestrasını hareketlendirerek başladı. İlk parça ilk solo albümü Golden Heart’tan İskoç müziği tınısının hâkim olduğu What It Is. Daha sonra sırayla Cleaning My Gun, Privateering’den bir parça, eski günlerden Romeo and Juliet, değişik bir girişle Sultan of Swings, Song for Sonny Liston en başarılı solo albümlerinden Shang Rai blues ve davul solosu ile güzel bir parça… Postcards from Paraguay, İskoç folklorik tınılı Marbletown, Sailing to America albümünden soluk kesici bir keman ve synth’le başlayan ve Mark’ın araba yarışı tutkusunu simgeleyen rock motiflerinin egemen olduğu rock tınılı güzel, hızlı bir parça… Mark’ın Dire Straits günlerinde Amerika turnesi sırasında turne otobüsünde bestelediği  ilk yerleşim birimlerinin çorak topraklarındaki telgraf direklerini anlatıp, daha sonra kurumların oluşumu ve işsizlik gibi ekonomik sorunların konusunu oluşturduğu 14 dakikalık epik şarkısı Telegraph Road. Listelere tenezzül etmem; ama bu parça “En Güzel ilk 500 Rock Şarkısı” listesinde yer almıştı.

En son iki şarkı yine Brothers in Arms ve  So Far Away. Knopfler bu şarkıda Dire Straits günlerinde  devamlı turneye çıkmakta zorlandığını anlatmaktadır. Herhalde o dönemdeki eşine “artık sadece telefonda seninle konuşmaktan  bıktım” demekte ve solo çalışma günlerinin haberini vermektedir. Tabii ikinci eş yerine bir aktris olan Kitty Aldridge  yani 3. eşi o solo günlerine tanık olacaktır. Her ne kadar seyirci bırakmak istemese de genç roadie’lerin sahneye çıkması ile  konserin sonuna gelindiği anlaşıldı. Gençler müzik aletlerini toplamaya başladı ve konser sona erdi.


Çok sevdiğim bir arkadaşımın deyimi ile “Yine gel” Mark Knopfler… Nasıl olsa; “80 yaşıma da gelsem ben şarkılarımı söylerim seyircim az da olsa” demişsin. Bu arada Knopfler, Dire Straits günlerindeki arkadaşları ile iletişim halinde ve Dire Straits’in en istikrarlı üyesi sosyolog, bas gitarist  John Illsley’nin solo çalışmalarına destek veriyor. Bir dönem Dire Straits’de yer alan Alan Clark ve Guy Fletcher hâlâ onunla birlikte çalışıyor. Hatta Guy Fletcher’ın turne anılarını yazdığı bölümler markknopfler.com sitesinde yer alıyor. Örneğin, 2008 turnesinde dolaştıkları ülkeler arasında en beğendikleri otel bir Türk oteli, en beğenmedikleri ise İstanbul trafiği; az kalsın konsere yetişemeyecektik diyen Guy, yine aynı notlarda, “Seyirciyi selamlarken gruptan  Ian’ın sahneye atılan FB tişörtünü kaldırması ile korkunç bir gürültü alkış koptu”  diyor.

Son bir not, Mark bu turnede Rusya’daki konserlerini iptal ederek, bu ülkeyi, iktidarın insan haklarına ve muhalefete karşı oluşan sert tutumu nedeni ile kapsam dışı bırakmıştır.

 

Solo albümleri

·  Golden Heart (1996)

·  Sailing to Philadelphia (2000)

·  The Ragpicker's Dream (2002)

·  Shangri-La (2004)

·  One Take Radio Sessions (2005)

·  The Trawlerman's Song EP (BK) (2005)

·  The Best of Dire Straits & Mark Knopfler: Private Investigations (2005)

·  Get Lucky (2009)

·  Privateering (2012)

Film müzikleri

·  Local Hero (1983)

·  Cal (1984)

·  Comfort and Joy (1984)

·  The Princess Bride (1987)

·  Last Exit to Brooklyn (1989)

·  Screenplaying (1993 derleme)

·  Metroland (1998)

·  Wag the Dog (1998)

·  A Shot at Glory (2001)

·  Perfect storm

Diğer albümleri

·  Missing…Presumed Having a Good Time (The Notting Hillbillies ile birlikte)

·  Neck and Neck (Chet Atkins ile birlikte) (1990)

·  The Booze Brothers (Brewer's Droop ile birlikte)

·  Slow Train Coming (Bob Dylan ile birlikte)

·  Infidels (Bob Dylan ile birlikte)

·  Release (David Knopfler ile birlikte)

·  Never Told a Soul (John Illsley ile birlikte)

·  Glass (John Illsley ile birlikte)

·  Sea Fever (William Topley ile birlikte, 2005

·  All the Roadrunning (Emmylou Harris ile birlikte, 2006)

·  Real Live Roadrunning (Emmylou Harris ile birlikte), 2006)

Bir Cevap Yazın