46664 / Eser Nisan Yağmur

Yaşamını Londra’da sürdüren yönetmen ve fotoğraf sanatçısı Eser Nisan Yağmur, 46664 isimli kişisel fotoğraf sergisi ile Ankara’da sanatseverlerle buluşuyor.

İsmini Nelson Mandela’nın tutuklu olarak geçirdigi 28 yıl boyunca göğsünde taşıdığı hapishane numarasindan alan sergide; Amy Winehouse ,Peter Gabriel, Razorlight, Eddy Grant, Sugababes, Simple Minds gibi pop kültürün önemli isimleri yer alıyor. 15 konser fotoğrafindan oluşan serginin en önemli özelliği dünyaca ünlü isimlerin yayınlanmamış fotoğraflarının izleyici ile buluşuyor olması.

Usta sair Ahmet Telli sergi ile ilgili olarak sunlari soyluyor;
Eser Nisan Yağmur’un sergisindeki fotoğraflara konusu, imgelemi ve tekniği yönünden yaklaştığımızda bizim söyleyebiliceğimiz şeyler akademik değil, izlenimsel olacaktır.
Fotoğrafçı, Nelson Madela için düzenlenen konserde önce bir tanık olarak mekânı ve zamanı işaretliyor. Böylece somut bir olgu üzerinden, olaya kendini de dahil ediyor. Duyduğu heyecanı izleyiciler üzerinden yansıtıyor bize. Bu heyecan, izleyicilerin o anda hareketlerinden çok, hatta kim olduklarından çok gözlerine yansımış. Elbette her inanıştan, her cinsten, her halktan insanlar var burada. Hepsi de ritmin, şarkının ve amacın bütünleştirdiği insanlar bunlar. Onları aynı duyguda buluşturan, konserin şarkıları kadar niçin orada olduklarının bilincinde oluşlarıdır kuşkusuz. Bu bilinç, yahut anlam, fotoğraflarda yanyana ve saniyelik farklarla çekilen karelerle bir öyküye dönüşen dizilimle beliriyor.
Eser Nisan Yağmur, anladığımız kadarıyla figürlerin etki gücünü, mekânın o andaki ışığıyla da sağlamaya çalışıyor ve kendi deyimiyle “renklerin dansı” bu etki gücünü belirliyor. Sergide yer alan ve Londra sergisinin davetiyesinde de yer alan gitar ve gitarist fotoğrafı beni kendine çeken ilginç bir örnek. Hem gitarist hem de gitar koyu bir renkle gölgeye dönüştürülürken, gitarın kıvrımları turuncu bir ışıkla beliriyor ve fotoğrafçının düş dünyasında yeni , taze bir imgeye kapı aralıyor. Doğal olarak izleyicide de benzer imge yaratımıyla ritmin tonalitesi ve ışığın tonları bu fotoğraflara dönüp bir kez daha bakma duygusu uyandırıyor. Eser Nisan Yağmur, fotoshop kullanmadan, figürlerin doğal hallerini ve elindeki fotoğraf makinesinin olanaklarını iyi kullanarak gerçekten sergilenmeye değer sanat fotoğrafları yaratıyor.
Sonuç olarak şöyle özetleyebilirim sanatçının sergisini:
-Fotoğrafçı bir tanıktır;
-Konunun içine girerek, ona dahil oluyor;
-Dahil olmakla yetinmeyip yorumluyor;
-Öyküsünü oluşturuyor;
-Işığa ve renge dayalı tekniğiyle sanat fotoğrafı olmayı hak eden örnekler sunuyor…

Sergi 4-18 Subat tarihimde AFSAD sergi salonunda izlenebilir.

Kondüktörün sesiyle uyandım. “Eskişehir. İnecek yolcu kalmasın!” diyordu. Daha durmamıştık. Perdeyi aralayıp baktım. Kar yağıyordu. Demek ki, ninni gibi tak tak sesleriyle uyuyakalmıştım. Kompartımanda hareketlenme başladı. Biri aşağıdan perdeyi açınca gara girdiğimizi gördüm. Çocukluğumun Eskişehir’ini gündüz görebilseydim keşke diye geçirdim içimden, hatta bir gün de kalsaydım. Sonraya erteledim. Önce tüm bağları kopartmalıydım. Çantamı alıp indim perona. Lapa lapa kar yağıyordu. Birinin “Kar ayazı yumuşattı, yoksa Eskişehir’in ayazı adamın nefesini keser,” dediğini duydum.

Gözlerim o, camlı tekerlekli arabayı aradı. Aradığımı hissetmiş gibi bir ses pes başlayıp tize çıkarak “Haşşşhaışliiii” diye bağırdı. Sese doğru yürüdüm. Önümde üç kişi vardı. Sıram gelince, “İki haşhaşlı, bir de çay. Demli olsun,” dedim.

Kompartımanıma gitmek için vagona yaklaşmışken gözüm garın arkasındaki binanın çatısından sarkan buz sarkıtlarına takıldı . Elimde tuttuğum iki kat plastik bardaktan yükselen buğunun etkisiyle yanlış gördüğümü sandım. Boyum kadar varlardı. Hele biri vardı ki, o geceden önceki yaşamımı ayaklarından tutup sallandırmışlardı sanki…

“Ortak Adalet” bir ihtiyacın sesi olarak doğdu. Samsun’un ve ülke gündeminin gerçek sorunlarını ortaya koymayı amaçlayan saç ayaklarını adalet, birlik, sadece haber ve dürüstlüğün oluşturduğu güçlü bir platform.

www.ortakadalet.com 

Ece Gürsel ve Kadir Aydemir

İlk albüm ilk kitap ya da ilk çocuk gibi özeldir. Ece Gürsel de “Yarı Farkında” adlı söz ve müzikleri kendine ait olan ilk albümüyle dinleyenlerine merhaba dedi. Hemen belirteyim, onu canlı performansıyla dinlemek bambaşka. Tüm önyargıları kıran bir gücü var sesinin. Mankenlik dışında bambaşka bir hayatı olan Ece ile ilk albümünü, yazılarını, şiirlerini, hayallerini konuştuk. Yeni yılda tüm düşlerinizin gerçek olması dileğiyle. Buyrunuz… 

Söyleşi: Kadir Aydemir

“Yarı Farkında” söz ve müzikleri size ait olan şarkılarınızla dolu bir “ilk albüm”. Olması gereken de bu belki de, kendi sözleriniz, şiirleriniz, hayallerinizin notalara dökülmesi. Bu yönüyle eşi az bulunur bir çaba. Sahi, “Yarı Farkında”yı albüm olarak ilk gördüğünüz an neler hissettiniz?

- İşte dedim bu benim zaferim… 2 yıl boyunca çektiğim çilelere, üzüntülere, sevinçlere, her şeye değdi… Bu benim kalemimin, müziğimin ruhunun insanlara geçtiği bir yol, dedim. Çok mutlu oldum ve bir o kadar da hüzünlendim tabii. Karışık duygulardı… Tabii şunu da belirtmeliyim ki, albümde 11 şarkı bulunmakta ve tüm söz müzikler bana ait söylediğiniz gibi, yalnızca bir ortak çalışma bulunuyor. Sözler bana ait o ortak çalışmada da. 

Şarkı söylemeye ne zaman başladınız? Bu yeteneğiniz nasıl keşfedildi ve geliştirmek için neler yaptınız?

- Çok küçük yaşlardan beri amatörce şarkı söylüyordum. Gerek okulumun orkestrasında ve korosunda. Son derece aktiftim. Kendimi bildim bileli, bir gün şarkı söyleyeceğim, diyordum. Sahneye çıkacağım ve yüzlerce insan benim şarkılarımla eğlenecek… Bu bir hedefti ve gerçekleştirdim. Şimdi binlerce insan “Yarı Farkında” ile hüzünleniyor. Binlerce mail ve yorum geliyor. Kalbe dokunmuş, önemli olan da bu. Eğitime gelince, üniversiteyi bitirdikten sonra bir müzik okuluna kayıt oldum ve nota, şan, solfej eğitimi aldım. Ardından şiirlerimi bestelemeye başladım. Eğitimini almadığım hiçbir işe girişmem. Bu benim prensibim. Hep soruyorlar bana, neden dizilerde ya da sinema filmlerinde sizi görmüyoruz diye, eğitimini almadım da ondan.

Etkilendiğiniz sanatçılar/sesler kimler oldu? 

- Etkilendiğim kimse olmadı. Ben her tarzda müzik dinliyorum. Benim kendime has bir tarzım ve ses rengim var. Karakteristik olduğunu söylüyorlar. Hemen fark ediliyor ve ayırt edilebiliyor. Ama beğendiğim birçok isim var tabii.

İnsanların önyargıları onları bazen görmeleri gereken şeyden uzaklaştırır, kör eder. Albümle birlikte insanları adeta “şaşırttınız”, peki bu süreçte neler gözlemlediniz, başınıza gelen ilginç olaylar var mı?

- Aslında o kadar çok ki… Bir kere en önemlisi konserlerde yaşanan olaylar oluyor. Dostlarım haricindeki insanlar dalga geçmek için geliyorlar. fakat şoke olup gidiyorlar. Onların ifadelerinden anlıyorum şoke olduklarını… Mesela şarkı bitiyor, alkışlamayı bile unutuyorlar. Kilitleniyorlar resmen… Ben de bir keresinde sahneden, “Ne o, şoka girip alkışlamayı da unuttunuz galiba” dedim. Ciddi bir alkış koptu. Gelen bir daha geliyor, sahnesine çıktığım mekânlar, hiç böyle tahmin etmiyorduk, deyip, bir başka günümü daha kapatıyorlar. Bir de sanal platform var tabii. Orada konser öncesi ve sonrası olarak yorumlar değişiyor. Konser öncesi yerden yere vuruyorlar. Albümdeki şarkılarımda sesim geri planda çünkü, ilk albüm olduğu için altyapılara yüklendik fazlasıyla. O yüzden pek fikir sahibi olamıyorlar. Konser sonrası ise, rezil olduk, çok önyargılı yaklaştık, çok iyiydi gibi yorumlar var… Ben her eleştiriye açığım. Seviyeli olduğu sürece tabii. Bir zamanlar Şebnem Ferah’tan Ajda Pekkan’a ve daha nice sanatçı ilk çıktıklarında yerden yere vurulmuş. Ama azimle yürüdüler bu yolda ve kazandılar. Şimdi o konuşanlar da eminim onları dinliyorlar.

Sizi modellikten doğru tanıyan insanlar yıllar sonra şarkılarınızı da duydu. Dünyaya şarkılarla seslenmek bugün sizin için ne anlam ifade ediyor?

Modellikte insanların tanıdığı Ece, Ece Gürsel. Fakat albümüm ile beraber Ece’nin gerçek duygularını, aşklarını, acılarını, mutluluklarını tanıdılar. Gerçek Ece, şarkılardaki Ece. Kendimi anlattım herkese ben. Albümdeki ‘Ben’ şiiri ise kendimin, yaşadıklarımın, albümün bir özeti aslında. Herkes yanlış bir Ece tanıdı yıllarca. Magazinde sürekli boy gösteren, yaşadıklarıyla gündemden düşmeyen bir Ece vardı. Fakat öyle olması gerekiyordu. Modelken usul böyleydi belki de. Çok iş yapabilmek için, magazinel olmak zorundaydık. Ben bu yolu seçip insanların beni yanlış tanımasına bile bile izin verdim. Pişman değilim. Albümle de gerçek ‘beni’ tanıdılar. Ben buyum işte. Şarkılarımla sesleniyorum artık herkese, duymaya çalışsınlar içimdeki o duygusal hiç büyümemiş kızı…

Ece Gürsel neler okur? En sevdiğiniz, başucu kitabınız olan 10 yerli 10 yabancı kitap listenizi bizlerle paylaşır mısınız? 

Aslında kitap konusunda genelde, mimar olan ablam Burçe’nin tavsiyesiyle ilerliyorum. Küçük yaşlardan beri çok önemli yazarları ve şairleri okuyorum. Ailem bu konuda bizi çok titiz yetiştirdi. Kitap okumayı boş vakitlerimizde değil, okumak için, vakit yaratmamız gerektiğini öğrettiler. Son zamanlarda Aykut Oğut’a takmış durumdayım. Evrenden Torpilim Var ve 2. kitabı favorilerim arasında. Onun dışında, “Nietzsche” en sevdiğim ve sürekli okuduğum bir filozof. Hatta onun bir sözü bileğimde dövmedir. “Nietzsche Ağladığında” kitabında geçer, (yazarı Irvin Yalom) “Beni öldürmeyen acı güçlendirir.”

Hermann Hesse – Siddharta, Gertrud

Kafka – Dönüşüm.

Gabriel Garcia Marquez – Yüzyıllık Yalnızlık

Paulo Coelho – Şeytan ve Genç Kadın

Harika bir klasik olan, Steinbeck – Fareler ve İnsanlar

Lise yıllarında tanıştığım Dostoyevski, hemen hemen bütün kitaplarını okumuşumdur.

Françoise Sagan, Günübirlik Acı, Fransa’nın klasik yazarları arasında yer alır.

Ayn Rand, Hayatın Kaynağı, her insanın okuması gereken önemli kitaplardan biridir.

Orhan Pamuk ise, yine son derece başarılı bulduğum bir yazar.

Şairlerden ise, Edgar Allan Poe çok özeldir.

2 yıl önce keşfettiğim V.B. Bayrıl ise ilham kaynağım olmuştur. Kalemini tek kelimeyle müthiş buldum.

Murathan Mungan’ı da takip ediyorum.

Ve tabii Nâzım Hikmet…

Hepsini yazmaya ve anlatmaya kalksam sayfalar yetmez…

Sinemayla aranız nasıl? En sevdiğiniz 10 yerli, yabancı film listenizde neler var?

Gayet iyi. Her çıkan filmi izlemeye, takip etmeye çalışıyorum. Yerli film, bende iz bırakan “Eşkiya” olmuştur. “Barda”, “Vizontele”, “Babam ve Oğlum”, “Gönül Yarası”, “Uçurtmayı Vurmasınlar”, “Ağır Roman” aklımda kalanlar… Yabancı ise, son izlediğim, Freud ile Jung’un çekişmesini anlatan, “Tehlikeli İlişki” oldu. Aklımda kalanlar ise, “Yeşil Yol”, “İhtiras Rüzgârları” , “Vampirle Görüşme”, “Koku”, “Siyah Kuğu”, “Kolera Günlerinde Aşk”, “Amadeus”, “Ray” ve komedi olarak da bayılarak izlediğim “Hangover” oldu… Ve tabii daha niceleri…

Oldukça tempolu bir hayatınız var, bu göz alıcı-yorucu dünyanın içinde dönem dönem özellikle aşk ve yalnızlık üzerine yazılar da yazıyorsunuz. Yazmak sizin için ne demek? Sözcüklerle nasıl bir bağınız var?

Ben her zaman kendim için, “Kalemin ruhuyum” derim.  Artık “Müziğin de ruhu” benim. Çünkü kendi bestelerimi yazıyorum. Çok küçük yaşlardan beri yazıyorum. Kalbim birilerine çarpmaya başladığından beri bir şeyler karalamaya çalışıyorum. Ne hissediyorsam onu kaleme alıyorum. Belki doğru, belki yanlış… Ama yazarak kendimi daha iyi ifade ettiğim kesin… İnsanların yüzüne söyleyemediğimi yazmak daha eğlenceli. Yazarken kendim oluyorum, Gerçek “Ece”, şarkı sözlerimdeki , www.2kadin.com  sitesinde bulunan yazılarımdaki Ece’dir. Ekrandan gördükleri sadece düzene uyum sağlamaya çalışan, mücadele eden genç bir kadın. Oysa gerçek Ece’yi bir tanısanız, vazgeçemezsiniz. Dostluğum özeldir. Mutlu eder herkesi.

Sosyal medyayı önemseyen birisiniz, özellikle Twitter ve Facebook’ta pek çok takipçiniz var. Sosyal medyanın gücüne bakış açınız nasıl? Takipçileriniz günlük hayatta da (bir defile ya da konserde) merhaba diyor mu, ilginç karşılaşmalar yaşıyor musunuz?

Sosyal medyadan hiç hoşlanmıyorum ama yapacak bir şey yok. Düzen böyle. Özellikle Twitter’daki yaklaşımları hiç doğru bulmuyorum. Barış ve kardeşlik içinde yaşamamız gerekirken inanlar bütün kin ve nefretlerini sosyal medyadan yansıtıyorlar. Oysa normal yaşantıda yanımıza bile yaklaşamayacak şahıslar hakaretler yağdırıyorlar ve biz de sürekli o yasal işlem senin bu yasal işlem benim geziyoruz. Ünlüler de kendi aralarında hadsizce davranıyor. Aile ve okul eğitimi almamış olanlar kendilerini net bir şekilde ortaya çıkarıyor. Ben enteresan bir olay yaşamadım genel olarak baktığımızda. Zaten fanlarımla her yerde karşılaşabiliyoruz. Twitter ya da Facebook’ta olanlar konserlerime, defilelerime gelip beni destekliyorlar. Ama keşke olmasaydı… Özellikle ise Twitter…

Mankenlik ve şarkılar söylemek dışında neler yapıyorsunuz, gizli yetenekleriniz/hobileriniz var mı?

Modellik yaklaşık 13 yıldır yapıyorum. Bu arada son 3 yıldır da müzikle uğraşıyorum. Nota ve müzik eğitimi alıyorum. Caz alanında özel bir eğitim almak için iyi bir eğitmen araştırıyorum. Müzikle ilgili daha çok söz sahibi olabilmek için elimden gelen her şeyi yapmaya kararlıyım. Onun dışında çok fazla kitap okuyorum bolca şarkı söyleyip orkestramla prova yapıyorum. Sinemaya gitmek ve çokça yalnız kalmak, yalnız seyahat etmek hobilerim arasında. Yalnızlık vazgeçilmezim. O yüzden sanırım evlilik fikri de bana çok uzak. Ne yazık ki….

Gelecekle ilgili planlarınız neler? Bunca konuştuktan sonra müzikal hedeflerinizi ve en büyük hayallerinizi sizden duymak güzel olacak.

Gelecekte kesinlikle müzik adına iyi işlere imza atmak istiyorum. Festivallerde şakı söylemek, özellikle büyük rock festivallerinde, modellikte olduğu gibi müzikte de yurtdışında ülkemi temsil etmek, büyük konser sahnelerinde binlerce insana sesimi duyurmak, senfoni ile büyük bir konser vermek, (belki Türkiye’nin önemli bir vokali ile beraber) ve ilerde nota işini iyice öğrenip, belki de bir opera yazıp sahnelemek olabilir. Hayat uzun, yeter ki hayal kurun ve isteyin, “Tanrı hiçbir emeği karşılıksız bırakmazmış…” Bu benim felsefemdir…

Son sözüm ise, önyargıların ayaklar altına alındığı, sadece kalbiyle, ruhuyla bakan insanları bu ülkede görmek ve o insanların, benim, emeğim, hayatım olan gözümün nuru, müziğimin farkına varmalarını temenni etmektir. Müzikle, sevgiyle, huzurla kalın…

Dev Bir Kuşak Kitabı: “90’lar Kitabı – Çocuk mu, Genç mi?” Çıktı

*** Tüm kitapçılarda ***

Geniş yankı uyandıran “80’lerde Çocuk Olmak” kitabının devamı olarak hazırlanan, Kadir Aydemir’in editörlüğünü yaptığı “90’lar Kitabı” Yitik Ülke Yayınları’nca yayımlandı. “Çocuk mu, Genç mi?” alt başlığıyla çıkan kitapta 111 yazar yer alıyor. 90’lı yılların çocuklarına ve gençlerine seslenen kitap, türünün eşsiz bir örneği. Pek çok ünlü isimle birlikte günümüz internet fenomenlerinin, blog ve Twitter yazarlarının ve genç edebiyatçıların da ilginç yazılarıyla yer aldığı “90’lar Kitabı” Türkiye’nin ve dünyanın yakın tarihine doğru bir yolculuğa davet ediyor okurları. 90’lar sinemasını, yaşam kültürünü, siyasi olaylarını, giyim tarzını, ünlü müzisyenlerini, popüler mekânlarını, okul hayatını ve “90’lar” denince akla gelen yüzlerce detayı merak eden herkes “90’lar Kitabı”nda kendinden bir şeyler bulacak.

Kitabın kapak arkası metni şöyle:

“Çocuk musun?”
“Artık kazık kadar oldun!”
“Bu yaşa geldin, hâlâ çocuk gibisin!”

Ah ne güzel şey bunları duymak. Demek ki şanslıyız ve doğru yoldayız, içimizdeki çocuk buralarda bir yerde…

Kadir Aydemir’in hazırladığı “80’lerde Çocuk Olmak” kitabının bir devamı olarak hazırlanan bu kitap yakın Türkiye tarihine ışık tutan bir kaynak kitap değil. Bir ansiklopedi değil. Bu, bizim kitabımız, bizim düşlerimiz ve yaşadıklarımız, yani çevrenizde gördüğünüz tüm üniversiteli/mezun ya da işsiz gençlerin, hayalleri yarım yamalak, 20’li 30’lu yaşlarda, orta yaşa yaklaşan insanların, kayıp kuşakların, hep çocuk kalanların kitabı… Bugünün insanının kitabı.

111 yazar bir araya geldik ve dev bir “Yitik Ülke” projesi olan “90’lar Kitabı”nda buluştuk. 90’lar sinemasından TV kültürüne, sokaktaki hayattan toplumsal mücadeleye, dershane yıllarından üniversiteye giriş macerasına, solcu ağabeylerle tanışmaktan 1 Mayıs’lara, imam hatipte okumaktan ilk aşklara, 90’larda yaşamımızı etkileyen ünlü insanlara, müzik kültüründen giyim kuşama ve 90’ların ev yaşamına dek, neredeyse her konuda samimi bir dille “kendimizi” yazdık. Sahi, neydi bu 90’lar, 80’lerin ardından Türkiye ve bizler nasıl-neden böyle hızla değiştik? Bu renkli yılların akıllarda bıraktığı tüm sorular ve “dürüst” cevapları bu kitapta saklı kalacak… Çünkü her sayfada bizimle birlikte “sen de varsın”…

“90’lar Kitabı”ndaki herkes yüzlerce konuya farklı bir gözle bakıyor. Herkes kendi 90’larını, mutluluğunu, hatıralarını ve acılarını yazdı. Kitap adeta “anı defterimiz” gibi bir şey oldu.

Elinizdeki kitap 90’lar için bir dönüş bileti. “90’lar Kitabı – Çocuk mu Genç mi?” adını verdiğimiz neşeli ve düşündürücü zaman yolculuğumuza davetlisiniz.

111 yazarlı “90’lar Kitabı – Çocuk mu Genç mi?”nin yazar kadrosu şöyle:
Kadir Aydemir, Ahmet Meriç Şenyüz, Ali Aydemir, Alper Turgut, Arzu Uzunali, Aslı Vuslateri, Aydın İleri, Aykut Küçükkaya, Ayşen Aksakal, Barış Güven, Başak Daşman, Başak Yener, Begüm Akıncı, Betül Kanbolat, Bihter Dinçel, Birsen Tarhan, Burcu Özefe, Burak Yağız Seçen, Buse Seda Yıldız, Bülent Çolak, Bülent Karslıoğlu, Caner Öztürk, Cem Kartal, Ceren Kurt, Ceyhan Usanmaz, Cihan Hatipoğlu, Cüneyt Asi Duru, Çiğdem Aldatmaz, Çiğdem Eren Kiziroğlu, Çisel Onat, Ece Erdoğuş, Ela Barlas, N. Elif Tanverdi, Emre Baransel, Emre Fidangül, Erdem Aksakal, Esma Yakut, Esra E. Karaosmanoğlu, Esra Tanrıbilir, Eylem Selin Mumcu, Ferhat Uludere, Gonca Vuslateri, Gökce İspi Turan, Gökhan Çınar, Göksel Bekmezci, Gülşah Elikbank, Güray Gürsel, Gürgen Öz, Hakan Bayhan, Hakan İşcen, Hale Ceylan Barlas, Hande Ortaç Aksoy, Handan Aybars, Hilal Ergenekon, Işıl Karpuzoğlu, İlknur Bektaş, Kadri Karahan, Kayra Keri Küpçü, Kerem Işık, Köksal Aras, Mehmet Erikli, Mehmet Ünver, Mehmet Yılmazer, Melissa Mey, Merve Pınar Şiranlı, Miraç Zeynep Özkartal, Murad Çobanoğlu, Murat Girgin, Mustafa Akar, Nazlı İlter, Nefin Huvaj, Neşe Açıker, Neşe Karataş, Nihal Konar Naş, Nihan Bora, Nilay Örnek, Nilgün Yokes Şimşek, Onat Bahadır, Onur Akbudak, Ömür Kurt, Özlem Özyurt, Özden Aydoğdu, Özge Mumcu, Özge Ç. Denizci, Özgür Özgülgün, Papyon Tayfun Türkkan, Rana Çepelioğlu, Sabri Kuşkonmaz, Sefa Çolak, Selcen Doğan, Selma Şiranlı, Serdar Çekinmez, Serdar Orçin, Serhat Filiz, Serhat Uçak, Serkan Türk, Sevil Aksu, Sevinç Erbulak, Sibel Tekyıldız, Suat Başkır, Şahin Özbay, Tanem Sivar, Tijen Bolulu Güler, Tolga Yenigün, Turgay Yılmaz, Yaprak Öz, Yeliz Aras, Yeşim Gökmen, Zerrin Soysal, Zeynep Altıok Akatlı, Zeynep Tüzün.

Punto Dağıtım şirketince dağıtılan kitapla ilgili detaylı bilgi www.yitikulkeyayinlari.com vewww.yitikulke.com adreslerinden edinilebilir.

“90’lar Kitabı – Çocuk mu, Genç mi?”, Hazırlayan: Kadir Aydemir, 394 sf, 20 TL, Yitik Ülke Yayınları Ocak 2012

https://www.facebook.com/90larkitabi

twitter.com/yitikulke
twitter.com/yitikulkeyayin
twitter.com/90larkitabi

Tanem Sivar ekranlarda çeşitli programlarda gülümseyen yüzüyle tanıdığımız, çalışkan-üretken bir isim. O, televizyonda yepyeni bir programla sevenlerine merhaba dedi, ama bu sefer bir fark var, “Çocuk Deyip Geçme” adlı bu program çocuklar için hazırlanan oldukça keyifli bir yapım. Tanem en büyük hayalini anlattı. Çok keyifli bir söyleşi oldu. 

Söyleşi: Kadir Aydemir

TNT TV’de yayınlanan “Çocuk Deyip Geçme” programı nasıl ortaya çıktı? Böyle bir teklif gelince ilk ne hissettiniz?

Aslında aynı kanal ve yapım şirketi bana farklı bir proje ile gelmişti aylar önce, fakat ben onlara hayalimin bir çocuk programı olduğunu belirtmiştim. Bana sundukları proje daha magazin içerikli olduğu için kibarca reddetmiştim ve aradan aylar geçti tekrar beni arayıp hâlâ çocuk projesi hayalimin olup olmadıklarını sordular ve ben tabii ki evet diyerek büyük bir mutluluk ile kabul ettim. Şu an yaptığım “Çocuk Deyip Geçme”yi yıllar once Berna Laçin yapmıştı ve ben o zaman çok keyif alarak izlerdim, o yüzden bu programın benim için ayrı bir yeri var. 

Çocuklarla birlikte program hazırlamak oldukça eğlenceli olmalı? Zorlukları var mı bu işin?

Çocuklar ile program yapmak ve sunmak gerçekten cok eğlenceli ve her gün şaşırıyor, ögreniyor ve eğleniyorsunuz. Tabii ki başka bir projeye göre çok daha zor ve yorucu olabiliyor çünkü tahmin edersiniz ki çocukların konsantrasyonunu kontrol altında tutmak oldukça zor. Bu projede beraber çalıştığım şahane bir ekip var ve aslında en çok onlar yoruluyor.

Barış Manço’nun “7′den 77′ye”sindeki “Adam Olacak Çocuk” bölümü neredeyse 2 kuşağı etkisi altına aldı ve hepimize pek çok şey öğretti. Bugünün dünyasında geniş kitleler için böyle eğitici öğretici bir program yapmak zor olmalı. Programa gelen tepkiler nasıl?

Ben yıllarca çocuk programı yapmak istediğimi soylediğimde artık zamanın ve şartların çok değistiğini ve bu işin tutmasının çok zor olduğunu soylediler hep. Ne yazık ki rating denen baskı her alanı etkiliyor ve yapımcılar çok hevesli değiller çocuk programına yatırım yapmaya. Çizgi filmleri yayınlayıp kendilerince görevlerini yapıyorlar ama çocuklar geleceğimiz. Herkesin evinde DVD, Play Station ve çizgi film kanalları yok, Turkiye’nin büyük bir çogunluğu sadece 9-10 tane ulusal kanal izliyor ve orda da nelerin olduğunu hepimiz biliyoruz. Bir nesil sadece dizi, magazin ve futbol izleyerek büyüyor ve ben bunun çok yanlış olduğunu düşünüyorum. Programa gelen tepkiler çok guzel ve bu beni çok mutlu ettiği kadar motive de ediyor.

Sizi ekranlardaki gülen güzel yüzünüzle tanıyoruz, çalışkan birisiniz, farklı programlarda farklı alanlarda iş yapmayı seviyorsunuz sanırım. Yarışma programlarından futbola, şimdi çocukların dünyasına yolculuğunuzda mutlu musunuz? İşe neşeyle gitmek güzel olsa gerek?

Bir iş yaparken mutlu olmak en önemli gerek. Çalıştığınız insanların uyumu ve onlarla ortaya çıkardığınız işin arkasındaki emek ve istek tarifsiz. Ben çok sanslıyım ki hep çok güzel insanlarla çalıştım ve umarım hep böyle devam eder. Biraz spor, biraz çocuk, biraz yarışma programları derken iyi bir televizyoncu olabilmek icin gereken altyapıyı edinmeye çalışan, daha yolun çok başında biriyim aslında ama mutlu bir insanım. Mutsuz olduğum ortamda kalamam ve kalmıyorum da zaten.

Yoğun bir iş hayatınız var. Televizyonculuk dışında neler yapıyorsunuz? Hobileriniz nelerdir?

Resim yapmayı ve fotoğraf çekmeyi çok seviyorum ve bana bir nevi terapi oluyorlar diyebilirim.

Sosyal medyayı, özellikle Twitter’ı etkin kullanan birisiniz. Sosyal medya, yaptığınız programlarda insanlarla etkileşiminizi sağlıyor mu?

Sanıyorum duyulması konusunda etkili ama tabii ki izlenme vaya ratingleri etkileyecek kadar değil.

Kimleri dinler, ne tür müzik seversiniz?

Müzik konusunda iyi olan, kulağıma iyi gelen her şeyi dinlemeyi çok severim. Klasik müzik dinlerim ama rock müziğini de severim; yeri gelir eski bir Türkçe pop şarkısından çok inanilmaz haz alırım.

En sevdiğiniz 10 yerli 10 yabancı film desek, listenizde neler yer alır?

1- All About EVE (en en en sevdiğim film)
2- Love in The Afternoon
3- Annie Hall
4- Amores Peros
5- Memento
6- English Patient
7- Life is Beautiful
8- Mystic River
9- House of Silence
10- Amelie

***

1- Piyano Piyano Bacaksız
2- Umut
3- Eşkiya
4- Kader
5- Yumurta
6- Sonbahar
7- Serseri Mayin
8- Herşey Çok Güzel Olacak
9- Vavien
10- Başka Dilde Aşk

Kitaplarla aranız nasıl? Neler okuyorsunuz? En iyi 10 yerli ve yabancı kitap listenizi bizimle paylaşır mısınız?

Kimi kitaplar, kimi yazarlar beni çok etkiler; listemi ona göre yazdım.

1- Nâzım Hikmet
2- Sait Faik
3- Kürk Mantolu Madonna
4- Oğuz Atay ve Tutunamayanlar
5- Çalıkuşu
6- İnce Memed
7- Orhan Veli Kanik
8- Kara Kitap – Orhan Pamuk
9- Zülfü Livaneli
10- Felatun Bey ile Rakım Efendi

ve üniversite yıllarımda okumaya başladığım Chuck Palahnuik’ı çok yakından takip ediyorum…

1- Don Kişot
2- Dostoyevski
3- Anlatmak icin Yaşamak
3- Madame Bovary
4- Alexandre Dumas – Üç Silahşör
5- Zorro – Isabel Allende
6- Trevanian
7- Stefen Zweig
8- Chuck Palahnuik
9- Kolera Günlerinde Aşk
10- Hermann Hesse

Ocak ayında çıkacak olan “90’lar Kitabı”nda bir yazınızla yer aldınız. Televizyon, yazmak, programlar, kariyer ve düşler derken gelecekteki hedefleriniz, kafanızdaki projeleriniz neler?

Evet, “90′lar Kitabı” için çok heyecanlıyım ve tekrar, içinde olduğum için size çok teşekkürler. Adımlarımı yavaş yavaş ve sağlam atmaya çalışıyorum. Acelem yok, iyi ve kaliteli işlerin içinde olamak istiyorum ve kendime olabildiği kadar altyapı katarak ilerlemek en büyük hedefim. Her yerde olayım, popüler programların içinde yer alayım diye bir kaygım asla yok; tek istediğim, yıllar sonra bile bir şekilde televizyon dunyasının içinde olmak.

Onur Akbudak  

Bir öykü daha yazdım. Sessiz, kimsesiz kendi halinde. Sonu acı bitiyor. Benim bu acıya katlanacak takatim de kalmadı. Hatta hiç bir acıya kollarımı açamayacak kadar yordu hayat denen mendebur. Bırakalım konuşacak insanlarımız, olduramadan yaşadığımız ilişkilerimiz olsun.

 Hatırlamak güzeldir; sessiz, sakin, tane tane… Uyumludur, hatırlamak. Hatırlanmaktır “istemek”’ de yer edinen bencillik.

 Bırak nefesimde kalsın sözcükler, bir yazarın bağırsaklara benzettiği beynimde kırılsın adından bahsedemediğim cümleler. Bazen söyleyip bağırıp çağırmak istediklerinin, dudaklarından karşıdaki insanın kulaklarına iliştiremediğinde hatırlamak; unutmaktır, hatırlama kelimesine oldum olası haset eden.

 Bir çoğumuz ilişkilerin yorgunluğundan kapılır bu duyguya. Yollara sığmaz, yere göğe iner çıkar da sığmaz dünyaya.

 Hatırlar, kekremsidir, hayata başladığında ilk attığı adımı gelip kulağına fısıldar… Düşer çarpık ayaklarıyla bastığı toprağın çukurlarına, geri dönmek ister o sevimli masun haline.

 Ne mümkün kılar unutmak duygusu ne de başlamanın ilk harfiyle unutmaktan ayrılarak kaçan, “A-Kıl” defterine ulaşabilir. Yanılır, içine örtünür; ayaklarıyla iter dışını insanlara yine de bir çözüm yolu bulamaz. Çözümü yine; gözü kulağı, beyni, eli ayağı olan konuşup düşünebilen, gülüp ağlayabilen insanda aramayı sürdürür.

 Bir şarkı çıkar karşısına, oturup ağlamaktan bahseder şarkının sözleri; hatırladıklarını gözden geçirmesini, hatırlayanların unutmaya nasıl da  yenildiğinden söz eder. Ezilir gider sinsice melodi, şarkının izi kalır.

 Boğazımıza ilmek atan hatırı kalan ilişkilerimiz varsa yeryüzünde; okunan kitaplar, çizilen resimler, çekilen fotoğraflar dinlenen şarkılardır insan denen acemi canlıdan önce benliğimize saldırıya başlayan. Geceyle gündüzün sonu gelmez, dolunay ayrılmaz karanlık gökyüzünden.

 Bir öykü yazdım kendimi hatırladım. İki kişi var içinde. Kaybolmaktan korktuğu geleceğine haset eden ve dinlediği şarkıyı hayatına yüz geçiren.       

“Ben tekrar dinliyorum, seni bilmem.”

Söyleşi: Kadir Aydemir

Genç sanatçı Gonca Akyar kısa zamanda geniş kesimlere sesini duyurmayı başaran bir isim. Ona bahşedilen bu ses ve yorum gücü beni de çok etkiledi ve kendisine ulaşıp kısa bir söyleşi yaptım. Uzaklarda yaşasa da sesi içimizi ısıtıyor ve eminim ki Akyar, gelecekte adından epey söz ettirecek. Söz onda… Keşfedin.

- Müzik yaşamına nasıl başladınız, sesiniz ilk nerede, nasıl keşfedildi?
Aslında doğduğum günden beri ailem sayesinde müzikle iç içe büyüdüm. Babamın (Ali Akyar) 13 yaşından beri saz çalıp güzelim sesiyle türküler söylemesi, aile toplantılarımızda beraberce dillendirilen deyişlerimiz, minik parmaklarımla çalıştırmayı öğrendiğim kasetçalarımızdan yükselen ve içime işleyen değerli yorumlar; hepsi gelişimimde önemli ve değerli birer etkendi. 

İlk müzik derslerime ise dört yaşımda, keman ile başladım. Daha sonra flüt ve yan flüt dersleri aldım. Sonunda 15 yaşımda, onca zamandır habersizce içimde taşıdığım ve yürekten karar kılacağım enstrümanımı, sesimi buldum. Ve 17 yaşımda ilk özel şan derslerimi almaya başladım.

Sesimin bir enstrüman olarak ilk farkına varmam, 2000 yılında oldu. Dinlemekten vazgeçemediğim müzik kasetlerinin bir tanesinde Turnam Gidersen Mardin’e isimli türküyle tanışmıştım ve çok sevmiştim. Bir gün odamda o türküyü mırıldanıyordum ki, birdenbire babamın coşku dolu sesini duydum. Tabii, annem ve babam bir süredir halk türkülerine olan sevgimin büyüdüğünü uzaktan izlemektelermiş, ama acele etmeden ve zorlamadan, sevgi ve sabırla, suyun yolunu bulmasını beklemişler. Bense suyun akışından habersiz, coşku dolu sesini duyduğumda, şaşkın bir halde babamın yanına gittim. Ardından sesimin ve müziğin icrası, sorumluluğu üzerine hoş bir sohbet geçmişti aramızda. Ve benim için asıl keşif, o güzel sohbetten sonra başladı…

- Kimleri dinler, ne tür müzikler seversiniz?
Ağırlıklı olarak halk müziklerini, özgün ve protest müzikleri dinlemeyi seviyorum. Bunların yanı sıra elimden geldiğince duyduğum her müzik dalına kulak kabartmaya çalışıyorum. Her duyduğum müzik icrasında duygularımın ve düşüncelerimin bir yansımasını bulamasam da, müziğin içindeki çeşitliliği seviyorum.

- Albüm hazırlıklarınız var mı?
Aslında türkülerimiz hazır, sesim hazır, sazımız hazır, ancak piyasalaşmış her şeyde olduğu gibi, müzik dünyasında da maalesef bu saydıklarım yetmez oluyor… Ve üstüne üstlük, kurtlar sanat dallarına da hükmetmeye başlayalı, kuzular mazlum olmakla suçlanır olmuş. Ama sevgili Ataol Behramoğlu’nun değerli dizelerinde de dediği gibi: “Bir gün mutlaka!” O güne dek de, aynı sevgi ve azimle, kayıtlarımızı dinleyicilerimizle internet sitem ve çeşitli sosyal medya sayfaları aracılığıyla paylaşmaya devam ediyoruz.

- Kitaplarla aranız nasıl? Neler okursunuz? En iyi 10 yerli ve yabancı kitap listenizi bizimle paylaşır mısınız?
Kitap okumayı çok severim doğrusu, ancak ‘en iyi 10 kitap’ sorusu oldukça zor bir soru. İnsanın onca dostunun arasından, sadece 10 tanesini kayırıp, diğerlerini ayırması gibi nahoş bir duyguya sürüklüyor beni. Sadece, belki okumak isteyenlere ve olanağı olanlara kitap dünyasına açılan bir ilham kaynağı olur düşüncesiyle, anca birkaç örnek verebilirim bu durumda. Kişisel, sınırlı ve hiyerarşik bir düzenlemeden uzak bir liste olmakla birlikte, benliğimde derin izler bırakmış olan bazı yerli yapıtlar:
1. Sanık – Yılmaz Güney (roman)
2. Yaralısın – Erdal Öz (roman)
3. İdam Gecesi Anıları – Halit Çelenk (anı)
4. Acılara Yenilmeyen Gülümseyişler – Atilla Keskin (anı)
5. Kulleteyn – Turan Dursun (roman)
6. Kimlik Mücadelesinde Alevilik – Erdoğan Aydın (inceleme-araştırma)
7. Halk ve Sosyalizm İçin Kültür ve Edebiyat – Asım Bezirci (deneme-eleştiri-araştırma)
8. Ezgili Yürek – Ruhi Su (şiir-yazı-söyleşi)
9. Hasretinden Prangalar Eskittim – Ahmed Arif (şiir)
10. Nâzım Hikmet Toplu Yapıtları – Nâzım Hikmet Ran (şiir-oyun-roman-düzyazı)

Dünya literatürü denizine ise kanımca tam anlamıyla dalabilmiş değilim henüz. Ve yeterince bilgi sahibi olmadığım bir konuda ahkâm kesmektense, bu cevabı size borçlu kalmayı yeğlerim. Ayrıca sorunun sınırlandırmalarına uğrayıp, az önceki listeye alamadığım ve aynı içtenlikle sevdiğim diğer yazar ve yapıtlardan, aynı zamanda olanaksızlıklardan dolayı ismini duyuramamış veya duyamadığım tüm değerli edebiyatçılarımızdan da içtenlikle özür dilerim…

- En sevdiğiniz 10 yerli, 10 yabancı film desek, listenizde neler yer alır?
Yine birkaç öneriden ileri gidemeyen, kısıtlı bir cevap olacak:
1. Yol – Yönetmen: Yılmaz Güney ve Şerif Gören
2. Zengin Mutfağı – Yönetmen: Başar Sabuncu
3. Büyük Adam Küçük Aşk – Yönetmen: Handan İpekçi
4. Beynelmilel – Yönetmen: Sırrı Süreyya Önder ve Muharrem Gülmez
5. Bahoz (Fırtına) – Yönetmen: Kâzım Öz
6. Sonbahar – Yönetmen: Özcan Alper
7. Uçurtmayı Vurmasınlar – Yönetmen: Tunç Başaran
8. Vizontele – Yönetmen: Yılmaz Erdoğan ve Ömer Faruk Sorak
9. Issız Adam – Yönetmen: Çağan Irmak
10. Anadolu’nun Kayıp Şarkıları – Yönetmen: Nezih Ünen

Ayrıca, Türkiye’de gösterime girmiş (hatta çıkmış/çıkartılmış) olan, ama henüz Hollanda’ya uğra(ya)mamış olan yeni yerli yapıtları da izleyebilmeyi merakla bekliyorum.

Dünya sineması dediğimizde ise; Asya var, Afrika var, Avrupa var, Avustralya var, Güney ve Kuzey Amerika var… Benim ise, dürüst olacak olursak, bir bölümü çocukluk, diğer bir bölümü ise hayat koşuşturmacasıyla baş etmeye ve müzik aracılığıyla o zorunlu kılınan koşuşturmacaya karşı durmaya çalışan, 26 yıllık bir geçmişim var. Bu ömre acı tatlı çeşitli deneyim sığdırılmışsa da, ‘en iyi 10’ gibi bir seçki yapabilecek denli çok ve kanımca başarılı yabancı film izleyebildiğimi henüz söyleyemem doğrusu. Hoş, izledikçe öyle sınırlı bir listeyi daha çok reddedecekmişim gibi de gelmiyor değil hani…

- Müzikal hedefleriniz neler?
Halkımızın anlamlı ezgileriyle yaşlanıp, soluğumun yettiği yere kadar onları sesim aracılığıyla dinleyicilerle paylaşmak. İnsanlığın hak ettiği güzel yarınlar için…

***

Gonca Akyar’ın sesini keşfedin: http://www.youtube.com/watch?v=W9O3g6u1oMQ

Gonca Akyar fan sayfası: https://www.facebook.com/goncaakyar

Sanatçının kişisel sayfası: http://www.goncaakyar.com/

Kuyular açtık uykularımızın yanı başında
Maviydi sabah, sarıydı öğlen, sicim gibi siyah akşam
Derken kaç zaman geçti kim bilir

Şaşkınlık. Başka da ne söylenebilir?
Ağzı süt kokmuyor dünyanın ne yazık!
Şaşkınlığa da bir şaşkınlık gerek.

Mehmet Erikli

“İnsan aşktan ne anlıyorsa dünyayı öyle yaşıyor”

İsmail Güzelsoy’un altıncı romanı “Çıt Yok”  iktidar hırsı, yalan, ihanet ve aşkla örülmüş çok katmanlı bir roman. 1941 yılı İstanbul’unda Eyüp’te masum insanların yüreklerini söken bir vampir. İnsanın kaybederek kazanabileceğine inanan bir horoz dövüşçüsü… On bir yaşındaki torununa aşkı ve ölümü anlatmaya çalışırken kendisiyle yüzleşen bir adam…  İki kadın arasındaki tasvip edilmeyen yakınlaşmanın linçle noktalanması. “Çıt Yok” üzerine keşifler yapacağınız  esaslı bir kurmaca. 

Söyleşi: İrfan Kuzu

Çıt Yok, rahat okunabilen, keyifli bir roman ama bir yandan da muzip bir yan var sanki. Bir yeraltı ırmağı akıyor sanki. Bunu nasıl tarif edersiniz?

İyi bir roman zor bir durumu anlaşılır kılmayı başarmalı öncelikle. Bunu amaçladığınızda her şeyi okura yükleyemezsiniz. Eğlenebilmek öncelikli olmalı. Yani edebiyatın her iki ucunda da eğlence şart. Yazarken de okurken de keyif almalı. Zaten bunlar birbirine akan iki süreç. Ama bunu yaparken dediğiniz gibi bir yeraltı ırmağı da inceden akmak zorunda. Yoksa benim sık sık “E?” diye tanımladığım boşluğa düşersiniz. Oturup bir film seyrediyorum, bir roman okuyorum. Bitince tuhaf bir anlamsızlığa düştüğümü fark ediyorum. Ne demiş oldu bu film bana? Yani o hoşça zaman geçirmek hedeflenecekse gider bilardo oynarım ne diye oturup saatlerce senin kurguna mahkûm olayım ki? Benim kâbusum hep bu oldu: “E?” denilmesi. Yazdıklarım beğenilmesin, kitaplarım okunmasın, selamı sabahı kessinler, razıyım ama bana “E? Ne anlatmış oldun?” demesinler. Roman bir adrenalin sporu değildir. Tabii ki eğleneceğiz ama bu keyifli zamanın sonunda hayatınızda bir şeyler değişmiş olmalı. Somut bir şekilde, o güne kadar hiç üzerine düşünmediğinizi fark ettiğiniz bir konuda düşündüğünüzü fark etmelisiniz.

Aşk mı bu?

Biraz… Bakın aşk üzerine en çok yazılıp çizilen, en irikıyım lafların edildiği bir çağda yaşıyoruz. Geçenlerde bu konuda sohbet ederken şöyle demiştim: Eğer Marslılar bizi izliyorsa, ne kadar mihriban, şefkatli insanlar olduğumuzu düşünüyor olmalılar. Sabah akşam aşk üzerine konuşup duruyoruz. Eğer iyi bir teleskopla bakarlarsa büyük bir düş kırıklığına uğrayacaklardır. Bütün bu muhabbetin içi kof. Aşk üzerine ahkâm kesmemizin asıl nedeni ona duyduğumuz açlık, içinde bulunduğumuz acı yalnızlık… Aşk bu yaralı dünyanın en çok ihtiyaç duyduğu derman. Ve okuduğumuz onca hikâye iki boyutlu birer karikatürden ibaret. Duygusal bir mastürbasyon. Kitabımın ikinci bölümünü oluşturan “Üç UÇ Aşk Meseli”nde bunu anlatmaya çalıştım biraz da. Aşkın uç noktalarını sergilemeye, aşk üzerine yapılan riyakarlıklarla yüzleşmeye çalıştım.

Bu çok mu önemli?

Şu bakımdan önemli: Dünyadaki canlı hayatı oluşturan temel dürtüleri inceltip, yontup, cilalayıp adına aşk demişiz. Bir insanın bir insana vazgeçilmez bağlanışını anlatır. Ama bu iki insanın dini, milliyeti, cinsiyeti, tuttuğu takım, oturduğu mahalle, etnik kimliği sorgulandığında iş değişiyor. Bir Hollywood filmindeki ilişkiyi Batman’a taşıyabilir miyiz? Tersini yapabilir misiniz peki? Sizi terk eden bir sevgiliye aşkınızı sürdürebilirsiniz ve bunun adı güçlü, sarsılmaz aşk olarak kutsanır ama uzun yıllar önce ölmüş birine aşıksanız deli olarak yaftalanırsınız. Onu bunu bilmem, siyasetten sonra en kallavi yalanlar aşk üzerine söyleniyor ve en büyük sahtekarlıklar orada. Gençleri kandırıyorlar, aşk sınıfsaldır. Tıpkı ölüm gibi…

Ölüm de mi sınıfsal?

Tabii, Van’daki olup bitenleri izlemiyor muyuz hep beraber? Doğal afetler bile sınıfsal.

Bir adım geri gidecek olursak, aşka karşı olduğunuz söylenebilir  mi?

Belli şeyler var, bunlara karşı olmak olmamak ikilemiyle bakamazsınız. Yani bu artık pırasaya karşı olmak gibi gülünç bir şeye dönüşebilir. İki noktada: 1. Pırasa var, sen karşı olsan ne olur olmasan ne olur? 2. Karşı oluşunun nedenini geri kalan herkese anlatabilecek misin? Aşk için de bu formül aynı şekilde işliyor. Ben karşı olsam ne olacak olmasam ne olacak? “Hey arkadaşlar, artık birbirinize aşık olmayın, ticari bekleme yapma” diyecek halimiz yok ya. Romandaki aşk, bir Truva atı aslında. Aşk hani en zayıf halka ya, onu çekip koparmaya çalıştım. Bir kez aşkla ilişkimizi sorgulamaya başladığımız zaman sarkan pek çok şey dökülmeye başlayacak. Buna yürekten inanıyorum. İnsan aşktan ne anlıyorsa dünyayı öyle yaşıyor. Yine bu bölümde arı ve bal simgesi aşkın iki meyvesine işaret etmiyor mudur sizce? Ya da udun zehri simgelediği gibi hazzı da üreten bir nesne oluşu?.. Yani acı ile hazzın aynı kaynaktan türediğini söylemiş oluyorum. Bu aşkın da halleridir aynı zamanda.

ÇIt yok, mutlak sessizliğe işaret eden bir tanım. Bu romanda sessizliğin özel bir yeri var. Ne dersiniz?

Çıt yok büyülü bir tanım. Bir yeri anlatırken ister olumlu ister olumsuz, mutlak bir sessizlik anını böyle tanımlıyoruz. Derin bir sessizlik. Bunun üzerine oturuyor her şey.

Ne? Örneğin romanın geçtiği yıllar mı?

Evet. Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı karşısındaki sessizliği bunlardan biri. İnsanların kendi dünyalarına gömülüşü, başka seslere karşı tepkisizlik, iç ses dediğimiz o aldatmaca…

Sözünüz keserek sormam gerekiyor, ses üzerine bunca simgeyi yükledikten sonra bunun okura ulaşacağına inanıyor musunuz? Yani bunlardan bir kısmı heyecanla okunan bir romanın çok gerisinde kalmayacak mıdır? Böyle bir kaygınız hiç olmadı mı?

Yok, hiç böyle şeylere takılmıyorum. Biri oturup romandaki ses kavramının simgesel karşılıkları üzerine tez yazmayacaksa bunun öyle aman aman bir önemi olduğunu da düşünmüyorum, dürüst olmak gerekirse. Sonuçta biz ne dersek diyelim, bu roman dünyayı kurtarmayacak. Kutsal bir yazıt da değil. Kuzguna yavrusu şahin…

Ama bu simgesel dünyayı kurarken bunları okura aktarmak istediniz herhalde, yoksa ne diye uğraşmış olasınız ki?

Üzerine keşifler yapılacak, mayalanacak, zenginleşecek, okurla birlikte yaşayacak, onda yer edecek metinler üretmek zor iştir. Bunları oluştururken çok ince hesaplar yaparsınız. Çeşitli katmanlar oluşturursunuz. Hassas bir mimari hesapla yapmak zorundasınız bunu. Bazı bölümleri kulaktan çalarsınız bazı bölümlerde matematiksel bir kesinliğe uyarak yaparsınız hesabınızı. Ama sonuçta kurgunuzu okurun sizin kadar ciddi ve sizin kadar meraklı olduğunu varsayarak yapmak zorundasınızdır. Şahsen  bir okur olarak okuduğum romanlarda bazen bu katmanlarda nelerin gizlendiğini fark etmeden yürüyüp gittiğimi fark ediyorum. Bazen kafayı takıp üzerine düşünüyorum. Neden? Çok sordum bu soruyu kendime. Neden bazı romanları okurken bir arkeolog titizliğiyle didikliyorum da bazılarını, geveze bir arkadaşı dinler gibi okuyorum, diye kafa yorarım. Tek taraflı bir durum değil. Yazarın bana sunduğu sorunsal ile benim orada okuduğum arasında fark var. Şimdi Çıt Yok’u okuyup, “Yaşlı bir insanın dünyasını çok iyi gözlemlemişsin” diyen birine ne cevap vereyim? “Ben tümüyle on bir yaşındaki bir çocuğun masum kavramlarına ve gizli bir aşkla kıvranan bir kadının duygu dünyasına yoğunlaştım, iki yıldır bunları didikliyorum. Yaşlı bir adamın dünyası hiç aklıma bile gelmedi” diyemem ya. Okur benim yazdığımdan başka bir şeyler okumuş demektir. Keyifli olan da budur zaten. Hiçbir zaman benim yazdığımı okumadı diye bir okura içerlediğimi bilmem. Bunlar bana birer kompliman gibi gelir. Benim yazmadığım bir şeyleri de keşfedebiliyorsa ne güzel. Cümleyi tersten kuralım o vakit: Benim yazdığımı yalnızca benim yazdığım şekliyle okuyorsa bir sorun var demektir. Ya kurgu çok yavandır ya da bir keşif şansı vermiyordur okura.

Çıt Yok’ta nümeroloji kullanıyorsunuz. On iki… Romanın ilk bölümünde Gassal Tevfik’in bir cümlesiyle ifade ediliyor ilk olarak. İnsanlar öldükten sonra on iki dakika daha bu dünyada kalıyormuş, diyor Tevfik. Bunun ardından mümkün olabilecek her yerde rakamların toplamının on iki olduğunu görüyoruz. Hatta İskender’in on bir yaşında olduğunu fark ettiğimde şaşırdım. Sonra Server’in de on üç yaşında olduğunu anlayınca rahatladım. Ortalama yine on iki ediyor ya! Neden her şey on iki üzerine kurulu?

Bu da sessizlik gibi simgesel göndermeleri olan bir oyun. Şimdi başlarsak günlerce sürebilecek bir tartışma. Daha da önemlisi, bunları açıkladığım anda başkasının anlattığı bir fıkranın sonunu söylemiş olurum, gibime geliyor. Farkındaysanız Çıt Yok, “Katil uşak” tarzı bir sonla tadı kaçacak bir kurguya oturmuyor. Yani romanın ilk sayfasında sonunu da söyleseniz okur keyif almayı kafasına koymuşsa bir şey değişmeyecektir. Ama sessizlik, horoz dövüşü, arı, Melek Pervâ, on iki gibi simgesel düzeni açık edersek Çıt Yok özelinde “Katil uşak” demiş oluruz. Bir kitabı yazmış olmak okuma üzerine ipotek koyma hakkını vermez bana. Bir fıkranın sonunda neye gülünmesi gerektiğini söyleme çiğliğine düşmekten korkarım.

Türkçe ezan da mı bunlardan biri?

Tabii.

O zaman bir yanıyla da bayağı politik bir roman bu.

Başlangıçta aşktan söz ediyordunuz şimdi politik bulduğunuzu söylüyorsunuz. İşte bu da özetle romanı beğendiğiniz anlamına geliyor. Bakış açısı değiştikçe romanın sorunsalı da değişiyor demek ki. Bu tür resimleri, müzikleri, hele de edebiyat eserlerini çok seviyorum. Yapmayı istediğim şey tam da bu aslında. Bakış açınızı değiştirdiğinizde size yeni bir şey söyleyebilecek bir kurgu… Yıllarca hep aynı şeyi yapmaya çalıştım: Okumak istediğim şeyleri yazmak. Çıt Yok böyle bir roman oldu.

Son olarak romanı bir yerde anti-polisiye diye tarif ediyorsunuz. Bu nedir?

 Ortada bir roman var, ben yazmış olmayayım, filancanın romanı olsun. Onun üzerine bu lafı edemez miyim? Evet Çıt Yok bir anti-polisiye olarak düşünülebilir. Neden? Çünkü polisiye ile alay eden, onun klişeleri üzerine oturtulmuş gibi gözükmesine rağmen o kültürü bütünüyle silkeleyip atabilen bir kurguya sahip. Polisiye aslında pozitivizmin vitrinidir. Dedektif delilleri toplar, değerlendirir, bunları sınıflandırır bir ilkeye göre bunlardan bazı varsayımlar türetir filan falan. Şimdi öyle bir dönemden söz ediliyor ki romanda, günde bilmem kaç bin kişi siperlerde öldürülüyor. Size inandırıcı geliyor mu bu titizlik? Bir yanda kitleler gaz odalarında katlediliyor öbür yanda bir dedektif “Merak buyurma, katilini hemen bulacağım” diyor size. Çıt Yok buradaki sahtekarlıkla da hesaplaşmalıydı. Kapitalist vicdanın şöyle bir tokatlanması şarttı. Bu anlamda anti-polisiye olarak Çıt Yok bu ikiyüzlü, teşhirlik vicdanı sorguluyor.

Cinayet de mi sınıfsal diyorsunuz yani?

Fena halde…