Etiket arşivi: toplumcu gerçekçi şiir

Şair Rıfat Ilgaz’ın “Çengelköy’de Temmuzlar” Şiiri Üzerine

BİR “HAZ NESNESİ” OLARAK ŞİİRE KARŞI RIFAT ILGAZ’IN “ÇENGELKÖY’DE TEMMUZLAR” ŞİİRİ (*)

Nihat Ateş
Piyasanın Sanatı

“Gerçekçi şiir”in ve sanatın en önemli ve güçlü yanlarından biri, burjuva sanat anlayışının zaman içinde evrilerek geldiği bugünkü noktada “sanat eserine” bir “haz nesnesi” olarak bakmasına verdiği yanıttır. “Zaman içinde evrilerek” diye vurgulamamdaki kasıt, onun feodalizmden koparak kendini bir sınıf olarak ortaya koymaya başladığı dönemde “sanat eserine” bugünkü gibi bir “haz nesnesi” olarak bakmadığını vurgulamak için. O da sanatı yeni değerlerinin ortaya konmasında ve savunulmasında bir “araç” görmüş, sanata sınıfsal bir işlev yüklemiştir. Elbette eşitlik, özgürlük, kardeşlik idealinin, neye, kime, nasıl eşitlik, özgürlük ve kardeşlik olduğu sorusunu sanat doğası gereği çok geçmeden sormaya ve bu işlevini sorgulamaya başlamıştır. Sanatın bu “tehlikeli” eğiliminin hemen farkına varacak olan burjuvazi onu kendi içine hapsetmenin de “estetik” yollarını bulmakta gecikmeyecektir. Özellikle en önemli aracı “piyasa” olan bir sistemde bunu gerçekleştirmek hiç de zor değildir. Piyasanın sorgulayıcı sanat üzerindeki bozucu etkisi sanatçının kapitalizm içindeki en önemli açmazlarından biri olacak, piyasa ile sanat arasında hep bir “tercih” yapmak zorunda kalacaktır. Her zaman olduğu gibi çoğu sanatçı bu baskıya boyun eğdi. Eğmeyenleri ise “piyasa,” sanatı araçsallaştırmakla suçladı. Oysa kendi araçsallaştırmasının üzerinden çok değil yüzyıl bile geçmemişti.

Şair Rıfat Ilgaz’ın “Çengelköy’de Temmuzlar” Şiiri Üzerine yazısına devam et

SOYSAL EKİNCİ

Soysal Ekinci (1954 Kars – 4 Eylül 1994 İstanbul) 1954 yılında Kars’ta doğdu, 4 Eylül 1994 tarihinde İstanbul’da yaşamına son verdi. Ardahan Yatılı Bölge İlkokulu’nu, Kars Kazım Karabekir Öğretmen Okulu’nu ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili Bölümü’nü bitirdi. Siyasal kimliğinden ötürü 1979-1981 yılları arasında gözaltında kaldı. 1983 – tekrar gözaltı. 1983-1989 yılları arasında İstanbul’daki cezaevlerinde tutuklu kaldı. 1989 yılında Çağrı adlı kitabı toplatıldı ve hakkında iki ayrı dava açıldı. Şiirleri cezaevi günlerinde çeşitli dergilerde yayımlandı. 1991 yılında “susma” kararı aldı. Toplumsal yurt ve dünya tarihini, bireyi yoksaymadan sorgulayan, dilin olanaklarını çarpıcı imge derinliğine götüren, duygu debisi yoğun şiirler yazdı.

SOYSAL EKİNCİ yazısına devam et